Kraków odchudzanie - Medform
- sprawdź co słychać na naszym profilu

Rejestracja telefoniczna: w godzinach 9.00-18.00
+48 661 126 500

Identyfikacja grup zwiększonego ryzyka zachorowania na cukrzycę

Lipiec 12, 2019

Cukrzyca jest to grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się występowaniem podwyższonego stężenia glukozy w surowicy krwi spowodowanego nieprawidłowym wydzielaniem insuliny, jej nieprawidłowym działaniem lub obiema tymi nieprawidłowościami występującymi jednocześnie. Terminem prediabetes określa się stany charakteryzujące się występowaniem co najmniej jednego z objawów: nieprawidłowego stężenia glukozy na czczo oraz nieprawidłowej tolerancji glukozy (6). Częstość występowania prediabetes w dorosłej populacji Stanów Zjednoczonych ocenia się na ok. 35%, z czego rocznie u 3% dochodzi do rozwoju cukrzycy typu 2 (7). Ocenia się, że co najmniej 30% pacjentów z cukrzycą typu 2 pozostaje nie zdiagnozowanych aż do czasu wystąpienia powikłań, najczęściej o charakterze chorób sercowo-naczyniowych (4).

Wykonywanie badań przesiewowych w kierunku cukrzycy w populacji ogólnej, opierające się na oznaczaniu poziomu glukozy w surowicy krwi, jest w skali globalnej metodą kosztowną i stosunkowo mało skuteczną w profilaktyce pierwotnej, dlatego od lat poszukiwano innych metod określania ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2. Na podstawie przeprowadzonego w latach 90-tych XX wieku badania FINRISK zidentyfikowano następujące czynniki zwiększonego ryzyka wystąpienia cukrzycy: wiek, podwyższony współczynnik BMI, zwiększony obwód w talii, stosowanie leków obniżających ciśnienie tętnicze krwi, podwyższone stężenie glukozy w surowicy krwi w przeszłości oraz niedostateczna (<4 godzin tygodniowo) aktywność fizyczna. Na podstawie analizy matematycznej tych czynników ustalono skalę ryzyka – Diabetes Risk Score, pozwalającą określić indywidualne ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 (4). W prowadzonym w podobnym czasie w USA badaniu Diabetes Prevention Program (DPP) za główne czynniki ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2 uznano BMI >22 oraz nieprawidłowe, ale nie spełniające kryteriów rozpoznania cukrzycy wartości glikemii na czczo oraz po doustnym obciążeniu glukozą (8). Opracowany w pierwszej dekadzie bieżącego wieku w Australii kwestionariusz oceny ryzyka cukrzycy typu 2 AUDRISK uwzględnia następujące czynniki ryzyka: wiek, płeć, rasę, występowanie cukrzycy typu 2 u rodziców, stwierdzone w przeszłości podwyższone stężenie glukozy w surowicy krwi, stosowanie leków hipotensyjnych, palenie tytoniu, niedostateczną aktywność fizyczną oraz obwód talii. Pozwala on ocenić ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 w okresie 5 lat od badania (9,10). Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego badania przesiewowe w kierunku cukrzycy należy wykonywać raz w ciągu 3 lat u każdej osoby powyżej 45 roku życia oraz, niezależnie od wieku, raz w roku u osób z grup zwiększonego ryzyka, to jest u osób z nadwagą lub otyłością, z cukrzycą występującą w rodzinie, mało aktywnych fizycznie, należących do grup etnicznych lub środowiskowych narażonych na cukrzycę, u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego i zaburzeniami gospodarki lipidowej oraz u kobiet z przebytą cukrzycą ciążową, z zespołem policystycznych jajników oraz tych, które urodziły dziecko o masie ciała powyżej 4 kg (6).

Prawidłowa identyfikacja osób charakteryzujących się zwiększonym ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 2 ma na celu zwiększenie prawdopodobieństwa odniesienia przez nich korzyści z zastosowanej interwencji dietetycznej. Ponadto objęcie leczeniem zbyt dużej populacji powoduje zmniejszenie opłacalności ekonomicznej postępowania (7).

4. Lindstrom J, Tuomilehto J. The diabetes risk score. Diabetes Care. 2003; 26: 725-731. 5. Lyssenko V, Laakso M. Genetic screening for the risk of type 2 diabetes: worthless or valuable? Diabetes Care. 2013; 36 Suppl. 2: 120-126. 6. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2014. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetologia Kliniczna. 2014; 3 Supl. A. 7. Glauber H, Karnieli E. Preventing type 2 diabetes mellitus: a call for personalized intervention. Perm J. 2013; 17: 74-79. 8. Knowler WC, Barrett-Connor E, Fowler SE I wsp. Reduction in the incidence of type 2 diabetes with lifestyle intervention or metformin. N Eng J Med. 2002; 346: 393-403. 9. Chen L, Magliano DJ, Balkau B i wsp. AUSDRISK: an Australian type 2 diabetes risk assessment tool based on demographic, lifestyle and simple anthropometric measures. MJA. 2010; 192: 197-202. 10. Kilkenny MF, Johnson R, Andrew NA i wsp. Comparison of two methods for assessing diabetes risk in a pharmacy setting in Australia. BMC Public Health. 2014; 14: 1227.

O Autorze

Leave a Reply

*

captcha *